Mae angen cymorth ar bob cynghorydd i gyflawni ei swyddogaeth yng nghyd-destun moderneiddio byd llywodraeth leol. Mae angen datblygu cynghorwyr profiadol yn barhaol i'w galluogi i ddeall y materion diweddaraf a meithrin eu medrau a'u gwybodaeth i ymdopi â'u swyddogaethau cyfnewidiol. Dylai pob cynghorydd ddeall beth mae disgwyl iddo ei wneud a chael cyfle i feithrin ei fedrau a'i wybodaeth.
Mae'r sefyllfa gyfredol parthed datblygu cynghorwyr a'r gweithgarwch sy'n mynd rhagddo yng Nghymru i ddibenion datblygu cynghorwyr wedi'u disgrifio yn Strategaeth Datblygu'r Cynghorwyr a luniodd WLGA ar y cyd â'r awdurdodau lleol.
Ers yr etholiadau lleol ym mis Mehefin 2004, mae'r rhan fwyaf o gynghorwyr newydd wedi cymryd rhan yn rhaglenni cyflwyno eu hawdurdodau. Mae'r awdurdodau wedi manteisio ar 8 modiwl cyflwyno a lunion ni ar y cyd ar gyfer cynghorwyr newydd. Mae gweithgarwch datblygu'n mynd rhagddo i helpu cynghorwyr i feithrin eu medrau a'u gwybodaeth ymhellach mewn meysydd megis:
- eu swyddogaeth yn aelodau o'r brif garfan reoli;
- eu datblygu'n fwrdd gweithredu;
- eu heffeithiolrwydd yn bwyllgor craffu neu garfan o gadeiryddion pwyllgorau craffu;
ac mewn themâu megis:
- rhieni corfforaethol;
- cynllunio;
- arwain y gymuned;
- mentora.
Ar y cyd â'r awdurdodau, mae'r Gymdeithas wedi llunio Breinlen Cynorthwyo a Datblygu Cynghorwyr Cymru i roi canllawiau, ysgogiad a chydnabyddiaeth i'r awdurdodau a hoffai roi cymorth o'r radd flaenaf i'w cynghorwyr.
Mae Fframwaith Datblygu'r Cynghorwyr wedi'i lunio ar y cyd hefyd, er mwyn helpu'r awdurdodau i nodi'r medrau a'r wybodaeth y bydd eu heisiau ar y cynghorwyr, asesu eu hanghenion a phennu dulliau effeithiol o'u diwallu nhw
Mae rhagor o wybodaeth gan: Sarah Titcombe