Swyddogaeth byd llywodraeth leol
Mae amgylchedd Cymru yn amrywio'n fawr ac mae ynddo rai o safleoedd pwysicaf Ewrop, yn ogystal â rhai ardaloedd sydd wedi dirywio'n sylweddol. Mae awdurdodau lleol Cymru wedi cymryd rhan flaengar o ran diogelu a gwella'r amgylchedd. Maen nhw'n rhoi amrywiaeth eang o wasanaethau lleol hanfodol sy'n helpu i ddiogelu a gwella trefi a chefn gwlad fel ei gilydd.
Mae amryw agweddau ar reoli'r amgylchedd, megis atal a rheoli difwyno, adfer tir sydd wedi'i ddifwyno, galluogi pobl i grwydro cefn gwlad a diogelu rhag llifogydd.
Materion allweddol
Mae pawb yn cytuno bod amgylchedd ffyniannus yn elfen hanfodol er lles yr economi a'r gymdeithas, ond y gamp yw hybu delwedd yr amgylchedd. Mae problemau megis baw cŵn a sbwriel yn ymddangos yn ddibwys o'u cymharu ag afiechyd, prinder swyddi a thor-cyfraith. O fynd i'r afael â'r hyn sy'n effeithio ar y amgylchedd, fodd bynnag, gallwn ni effeithio'n gadarnhaol ar iechyd pobl a denu buddsoddiadau.
Mae cydnabyddiaeth mai newid yn yr hinsawdd yw'r pwnc llosg ynglŷn â'r amgylchedd. Yn ôl Syr David King, Prif Ymgynghorydd Gwyddonol Llywodraeth San Steffan, mae'n fygythiad mwy na therfysgaeth, hyd yn oed. Mae newid yn yr hinsawdd yn effeithio nid yn unig ar ein polisïau ynni a sut mae gollwng llai o garbon, ond sut rydyn ni'n ymateb i dywydd cyfnewidiol lle bydd rhagor o lifogydd, a sut gall coed, planhigion ac anifeiliaid ymateb i hinsawdd fwy cynnes. Dyma feysydd lle dylai byd llywodraeth leol gymryd rhan flaengar, ac mae wrthi'n gwneud hynny.
Mae gan yr awdurdodau lleol amryw ddyletswyddau ynglŷn â'r amgylchedd. Maen nhw'n gyfrifol am nodi tir sydd wedi'i ddifwyno, ac maen nhw'n arwain ynghylch atal a rheoli difwyno, gan gydweithio'n agos ag Asiantaeth yr Amgylchedd. Yn aml, nhw sy'n arwain gwaith bioamrywiaeth yn eu bröydd a'r trefniadau i roi Deddf 'Hawliau Tramwy Cefn Gwlad' ar waith, yn ogystal â rheoli safleoedd o ddiddordeb gwyddonol arbennig a chydweithio â Chyngor Cefn Gwlad Cymru a phartneriaid eraill am ardaloedd o harddwch naturiol eithriadol.
Safbwynt WLGA
Dylai Strategaeth Amgylchedd Cymru bennu'r cyd-destun ar gyfer amgylchedd glân a bywiog yng Nghymru, gan gydnabod y ffordd y gall pobl Cymru effeithio ar weddill y DG a'r byd. Wrth arwain y gymuned, rhaid i'r awdurdodau lleol gymryd rhan flaengar o ran hyrwyddo materion yr amgylchedd, gan lywio trwy esiampl a chydnabod, amlygu a phwysleisio pa mor bwysig yw amgylchedd iach i ddeilliannau a pholisïau lleol eraill.
Rhaid inni hybu delwedd yr amgylchedd a'i weld yn gyfwerth â materion economaidd a chymdeithasol. Ar ben hynny, rhaid i fyd llywodraeth leol weithio ar y cyd ag asiantaethau eraill i roi gwasanaeth cyfun. I'r perwyl yma, mae WLGA wedi meithrin perthynas gref ag Asiantaeth yr Amgylchedd a Chyngor Cefn Gwlad Cymru fel ei gilydd. Rydyn ni wedi llofnodi memoranda dealltwriaeth gyda'r ddau gorff. Mae Gweithio'n Well ar y Cyd yn pennu sawl protocol technegol a phenodol am sut bydd byd llywodraeth leol ac Asiantaeth yr Amgylchedd yn ymateb ac yn gweithio ar y cyd i fynd i'r afael â materion yr amgylchedd.
Mae rhagor o wybodaeth gan: Rachel Jowitt